We krijgen de laatste tijd steeds meer vragen over duurzame vliegtuigbrandstof, en dat is geen verrassing. Dit nieuwe type vliegtuigbrandstof verandert de luchtvaart over de hele linie, van commerciële luchtvaartmaatschappijen tot chartervluchten. We leggen uit wat SAF precies is en waarom het belangrijk is voor iedereen die vliegt, vracht verstuurt of vliegreizen coördineert.
Wat SAF precies is
Duurzame vliegtuigbrandstof (Sustainable Aviation Fuel, SAF) is vliegtuigbrandstof die wordt gemaakt van hernieuwbare bronnen zoals gebruikte frituurolie, voedselafval en landbouwresten in plaats van ruwe olie. Het grote voordeel? Het werkt in bestaande vliegtuigen, zonder aanpassingen aan motoren of brandstofsystemen.
Zie het zo: gewone vliegtuigbrandstof komt van olie die miljoenen jaren onder de grond heeft gezeten, terwijl SAF komt van materialen die kort geleden nog leefden: plantaardige oliën, afvalstoffen en zelfs afgevangen koolstofdioxide.
De International Air Transport Association (IATA) definieert SAF als een drop-in brandstof die tot 50% kan worden bijgemengd met conventionele vliegtuigbrandstof, zonder dat het vliegtuig hoeft te worden aangepast. Die compatibiliteit maakt SAF bijzonder waardevol voor charteroperaties, waar operationele flexibiliteit essentieel is.
De huidige productiecijfers
- —Wereldwijde SAF-productie in 2025: 2,1 miljoen ton
- —Aandeel in het totale brandstofverbruik van de luchtvaart: 0,7% van het wereldwijde verbruik
- —Groei: 13% per jaar, maar er is een enorme opschaling nodig
Deze cijfers laten zowel vooruitgang als de uitdaging zien. Hoewel de SAF-productie gestaag groeit, tonen de meest recente cijfers van IATA een teleurstellende vooruitgang: de productie blijft nog ver achter bij wat de sector nodig heeft voor een betekenisvolle decarbonisatie.
Waarom de luchtvaart deze verandering nodig heeft
De luchtvaart staat voor een fundamentele uitdaging die alles raakt, van privéjet-charters tot vrachtoperaties. De sector is verantwoordelijk voor ongeveer 2,5% van de wereldwijde CO2-uitstoot (Our World in Data, cijfers over 2019), maar zonder verandering kan dat in 2050 oplopen tot 22%, omdat andere sectoren sneller verduurzamen.
De toezegging van IATA om in 2050 netto nul uit te stoten is meer dan een milieudoel: het wordt een zakelijke vereiste, nu zakelijke klanten duurzaamheidsrapportages eisen en overheden klimaatbeleid invoeren.
De rol van SAF bij het halen van deze doelen: naar verwachting levert SAF 65% van de emissiereductie die de luchtvaart nodig heeft om netto nul te bereiken. Dat betekent een groei van de huidige 0,7% naar mogelijk 60-80% van de vliegtuigbrandstof in 2050.
Voor charteroperators die speciale missies of groepsreizen coördineren, helpt inzicht in de invoering van SAF om veranderende brandstofkosten en duurzaamheidseisen van klanten te verklaren.
Wat de invoering nu aanjaagt
Wettelijke verplichtingen zorgen in meerdere regio's voor directe vraag. De ReFuelEU Aviation-verordening van de Europese Commissie is de meest uitgebreide SAF-verplichting ter wereld en vereist:
- —luchthavens in de EU: 6% SAF in 2030
- —verplichting in het VK: 9,5% SAF in 2030
- —andere regio's volgen: Azië-Pacific, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten voeren vergelijkbaar beleid in
Druk vanuit de toeleveringsketen is een extra aanjager. Bedrijven met netto-nuldoelen eisen duurzaamheidsrapportages van hun leveranciers, ook van charteroperators en logistieke dienstverleners. Dat creëert echte zakelijke prikkels die verder gaan dan het naleven van regels.
Bij vrachtcharters hebben zakelijke klanten steeds vaker SAF-documentatie nodig voor de emissierapportage van hun toeleveringsketen. Deze trend raakt alles, van farmaceutische logistiek tot de coördinatie van spoedvracht.
De uitdaging aan de aanbodkant
De realiteit: de verwachte wereldwijde vraag in 2035 is 40 miljoen ton, maar de productiecapaciteit komt naar verwachting niet verder dan 18 miljoen ton. Uit de uitgebreide analyse van S&P Global blijkt dat dit tekort van 23 miljoen ton grote gevolgen zal hebben voor prijzen en beschikbaarheid in alle luchtvaartsectoren.
De huidige productie is sterk afhankelijk van beperkte grondstoffen. Meer dan 80% komt uit HEFA-technologie (Hydroprocessed Esters and Fatty Acids), die afhankelijk is van gebruikte frituurolie en dierlijke vetten, grondstoffen die wereldwijd beperkt beschikbaar zijn.
De productie van de toekomst moet worden gespreid over meerdere technologieën: Alcohol-to-Jet, Gasification-Fischer Tropsch en Power-to-Liquid, methoden die een breder scala aan grondstoffen kunnen gebruiken.
Regionale productie
Nederland laat zien hoe lokale SAF-productie charteroperaties beïnvloedt. De fabriek van Neste in Rotterdam produceert jaarlijks 500.000 ton SAF, wat ten goede komt aan vluchten vanaf Amsterdam Schiphol.
Dankzij die productiecapaciteit kan de Nederlandse luchtvaart betere SAF-prijzen bieden dan regio's die afhankelijk zijn van import. De investering van de Nederlandse overheid om wereldwijd voorop te lopen in duurzame vliegtuigbrandstof levert infrastructuurvoordelen op voor chartercoördinatoren die Europese routes plannen.
Wie de regionale beschikbaarheid van SAF kent, kan bij vluchten via verschillende luchthavens zowel de milieu-impact als de operationele kosten verbeteren.
Wat dit betekent voor charteroperaties
Chartervluchten zitten in een unieke positie. Terwijl de commerciële luchtvaart op veel routes en vliegtuigen tegen infrastructurele grenzen aanloopt, kunnen charteroperaties SAF makkelijker inzetten door luchthavens met SAF te kiezen en hun routes te optimaliseren.
De vraag van klanten naar operators met milieuprogramma's creëert prikkels die naast de wettelijke regels werken. Die voorkeur van klanten, samen met de operationele flexibiliteit, maakt het mogelijk dat charteroperaties SAF sneller invoeren dan hun commerciële tegenhangers.
Of u nu zakenreizen, groepsreizen of spoedvracht regelt: inzicht in SAF verklaart de veranderingen in brandstofkosten, luchthavenkeuzes en duurzaamheidseisen van klanten, die in de hele sector standaard worden.
Vooruitblik
SAF is essentieel om de luchtvaart te verduurzamen. Momenteel dekt de productie minder dan 1% van de vraag, maar inspanningen van de sector, regelgeving en technologie leggen de basis voor snelle groei in de jaren 2030 en 2040.
Volgende week kijken we hoe verschillende luchtvaartsectoren SAF in een verschillend tempo invoeren en waarom charteroperaties in deze verschuiving unieke voordelen hebben. Daarna bespreken we de kosten- en budgetstrategieën die SAF haalbaar maken voor verschillende operaties.
Begrip van SAF is cruciaal voor iedereen in de luchtvaart (of u nu vluchten boekt, vracht verstuurt of groepsreizen coördineert), nu de sector de grootste verandering sinds het begin van het jettijdperk doormaakt. Het gaat erom klimaatdoelen te halen en tegelijk de essentiële rol van de luchtvaart in wereldwijde verbindingen te behouden.
Meer inzicht in luchtvaarttrends en charteroperaties vindt u in onze uitgebreide vliegtuiggids. U kunt ook contact opnemen met ons team om te bespreken wat duurzaamheid betekent voor uw charterbehoeften.