Deze september is het tweeëntachtig jaar geleden dat de lucht boven een stil stuk Veluwse heide vol parachutes hing.
Op 18 september 1944, de tweede dag van Operatie Market Garden, de grootste luchtlandingsoperatie ooit, sprongen ongeveer tweeduizend Britse parachutisten van de 4th Parachute Brigade boven de Ginkelse Heide bij Ede. Ze waren op weg naar een brug bij Arnhem, het doel dat de geschiedenis zou ingaan als “een brug te ver”. Veel van de mannen die die dag op de heide landden, hebben Nederland nooit meer verlaten.
Afgelopen zaterdag hing de lucht boven de Ginkelse Heide opnieuw vol parachutes, zoals elke september, en zoals we hopen dat het altijd zal blijven.
Een herdenking gemeten in parachutes
De jaarlijkse Airborne Landings and Commemoration is een van de opmerkelijkste evenementen in de Europese luchtvaart, en een van de meest ontroerende. Op 19 september 2026 daalden honderden parachutisten uit elf NAVO-landen in massale droppings in de ochtend en de middag neer op de Ginkelse Heide. Voor tienduizenden bezoekers, veteranen en genodigden brachten ze een fragment terug van wat de heide in 1944 meemaakte.
Veel van de vliegtuigen boven de heide hadden de twee weken ervoor gevlogen in oefening Falcon Leap vanaf Vliegbasis Eindhoven, de internationale airdrop-oefening die we in ons nieuws vooraankondigden. Het is een bewuste en eigenlijk heel mooie planning: elf geallieerde luchtmachten trainen twee weken lang het vak van de luchtlandingssoldaat, en sluiten de oefening af door dat vak in dienst te stellen van de herinnering, boven precies de grond waar het het zwaarst op de proef werd gesteld.
De vliegtuigen
Het vliegprogramma bracht de transportvliegtuigen van Falcon Leap samen (A400M Atlas, C-130 Hercules uit verschillende landen, C-295M, C-27J Spartan en de KC-390 Millennium van Portugal) met de historische typen die de dag zijn karakter geven. Voor Nederlandse liefhebbers gaf de combinatie van de veteraan C-130 en de KC-390, het type dat hem bij de Koninklijke Luchtmacht opvolgt, de dag een stille tweede betekenis: één generatie luchttransport die op één middag zowel haar voorganger als de mannen van 1944 groette.
Waarom we erbij waren
Fliteline is een Amsterdams bedrijf. Het Nederlandse luchtruim is onze werkplek, en de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis is een deel van wie we zijn. Market Garden is als niets anders in die geschiedenis verweven: de operatie veranderde de oorlog in dit land, het landschap en de herinnering. De vrijheid om een bedrijf als het onze op te bouwen, om in vrede van het vliegen te leven, hoort bij wat die parachutisten hier kwamen bevechten.
Dus gingen we naar de heide, zoals tienduizenden mensen elke september, om de parachutes te zien neerdalen en om te herdenken. Volgend jaar zijn we er weer.
